Bu sitede gösterilen ürün bilgileri , haberler üreticiler ve çeşitli kaynaklardan derlenmektedir sadece bilgilendirme amaçlıdır.Resimler, ürün özellikleri, bilgiler,
inceleme anında değişmiş veya hatalı olabileceğinden dolayı, güncel ve kapsamlı bilgi edinmek için üretici sitelerine bakmanızı öneririz.
Bu sitede cookie kullanılmamaktadır.Ancak link verilen sitelerde kullanılıyor olabilir.Diğer sitelerin içeriğinden pcpcbilgisayar sorumlu değildir.
Bu siteden yada diğer sitelerden indirdiğiniz herhangi bir dosyayı güncel bir antivirus programı ile kontrol etmeden kullanmayınız.
Ziyaretiniz için teşekkür ederiz.
LCD NEDİR NASIL ÇALIŞIR ?
Akışkan kristallerin LCD teknolojisi üzerindeki rolü ışığı içinden bükerek geçirmesi olarak özetlenebilir. LCD panelin en küçük görüntüleme birimi birkaç katmandan oluşur. Bu katmanlar dıştan içe kaba olarak: renk katmanı, elektriksel alan sağlamak için cam sübstratına karıştırılmış iyon parçalarından oluşan bir katman, ardından ışık geçirgenliğine göre dikey ya da yatay filtre, sonrasında tüm görevi üstlenen akışkan kristal katmanı, ardından bir iyon katmanı daha, sonrasında ışık geçirgenliğine göre yine bir yatay veya dikey filtre katmanı, ve son olarak da ışık kaynağı.
Akışkan kristallerin optik özellikleri ışığı içinden geçirirken yön verebilmesidir. Böylece arkadan dikey filtre ile gelen dikey kutuplaşmış ışığı bükülüp yatay filtreye iletilmesi ile ışık geçişi sağlanabilir.
LCD'ler ile tipik bir CRT ekran arasında görüntüleme tekniği olarak benzerlikler bulunuyor. Tıpkı CRT gibi LCD ekranlar da çizdiği tüm pikselleri üç alt piksele ayırıyor. Dolayısıyla yukarıdaki prosedürün üç değişik renkte (kırmızı, yeşil, mavi) alt piksellere uygulanması ile milyonlarca renk elde edilebiliyor. Piksellerin milyolarcası bir araya gelerek panelleri oluşturuyorlar.
Paneller
Paneller, LCD aygıtın kullanışına göre değişiklikler gösterir. Basit saatlerin panellerinde pikseller yerine belli şekilleri çizmek için özelleşmiş hücreler bulunur. Bu hücrelerin şekli ön tarafdaki iyon katmanı tarafından belirlenir. Bu tip kullanımda panel üzerindeki hücrelerin güncellenmesi çok zor olmaz. Hatta hücreler yeterince büyük ve az sayıda oldukları için her hücreye bir elektrik devresi sağlayabilirsiniz.
Eski model LCD ekranlarda ise pasif matris panel denilen bir panel kullanılıyordu. Pasif panellerde her satıra ve her sütuna bir elektrik devresi verilerek piksellerin adreslenmesi bu nizama göre aynı satranç tahtasında olduğu gibi yapılıyordu. Fakat bu tip paneller güncel uygulamalar için çok yetersiz kalıyor. Günümüz LCD ekranlarında ise daha yüksek tepki yetkinliğine sahip aktif matris paneller kullanılıyor. Günlük manada LCD monitörlerin panellerinden bahsedilirken işte bu panellerin değişik türevlerinden bahsediyoruz.
Aktif Matris Paneller
Aktif matris panellerde yukarıda bahsettiğimiz tüm katmanlar aynen bulunur fakat değişik tarafı elektrik alanın oluşturulması için kullanılan bileşen yani ince film transistörüdür (thin-film transistor, TFT). TFT aktif matris panellerin en önemli bileşenidir desek hata etmiş olmayız zira ince film transistörü, panelin kalitesini (görüş açısı vs.) belirleyen en önemli unsur olarak karşımıza çıkıyor. Bu katmanın kullanımı ile her piksele özel miktarda eletrik verilebiliyor. Ayrıca piksel transistörlerinin yapısı verilen akımı kısa süreliğine depolayabildiği için yenilenme çevrimleri arasında kapasitör görevi de üstlenerek pasif panellere nazaran daha kaliteli ve pürüzüsz görüntü elde edilebiliyor.
Aktif matris paneller genel olarak TFT katmanı kullanılarak üretiliyorlar fakat bazı tasarımlar transistör yerine diyot kullanımına gidebiliyor. Bu tip değişiklikler aktif paneller arasında teknik ayrımlara sebep oluyor. LCD ekranların yapısından dolayı ortaya çıkmış bazı terimlerin yanında her türlü ekran ile alakalı genel olarak görüntüleme alanında önem kazanan bazı terimlerin üzerinden geçmek gerek.
Çözünürlük (Resolution): Çözünürlük, LCD'ler için CRT ekranlardan biraz daha farklı bir anlama geliyor. LCD'ler görüntüleri piksel piksel hücrelerle gösterdiklerinden dolayı, gelen görüntünün çözünürlüğünü değiştirebilmeleri için özel yardımcı yongalara ihtiyaç duyarlar. Her LCD ekran için de ekranın desteklediği uygun bir çözünürlük değeri vardır. O da panele işlenmiş piksel hücrelerinin miktarı ile belirlenir. Çözünürlük bilindiği gibi biri yüksekliği biri genişliği belirten iki sayı ile belirtilir, bu iki sayının birbirine oranının yanında birbiri ile çarpımı da önemlidir. Panellerin büyüklüğüyle de arttıkça alt piksellerin hizalanışı değişebiliyor.
Nokta uzaklığı/aralığı (Dot pitch): Bir pikselin herhangi bir renk alt pikselinden, diğer pikselin aynı renk alt pikseline uzaklığıdır. Mesela bir pikselin kırmızısı ile diğer pikselin kırmızısı arasındaki uzaklık. Böylece üç alt pikselin büyüklüğü ile iki piksel arasındaki uzaklığın toplamı oluyor. Bu değer ne kadar küçük ise o kadar keskin görüntü alınabilir demektir.
Normalde, her ne kadar piksellerin diziliş biçimi ekrandan ekrana değişse de, bu ölçüm köşeden köşeye çapraz olarak yapılmalı. Fakat firmalar daha düşük bir değer olan yatay uzaklığı kullanmayı tercih ediyorlar. Giriş seviyesi monitörler için uygun sayılabilecek 0.28 mm köşegen üzerinden ölçülen genişlik, yatayda 0.24-0.25 mm gibi bir değer alabiliyor. İyi kalite bir monitörün köşegensel değeri 0.26 mm iken yatay değeri 0.22 mm oluyor.
Tepki süresi (Response time): Tepki süresi, ISO standartlarına göre, bir pikselin tamamen siyahdan önce tamamen beyaza ardından da yeniden tamamen siyaha dönmesi için gerekli zamanın göstergesidir. Yani düşük tepki süreleri daha iyi demektir.
Firmalar, siyahdan beyaza geçiş yerine “Overdrive” değnilen teknolojilerle sınırlarına kadar zorlanmış, daha iyi göstergeler veren griden griye (G2G) geçişi kullanmayı tercih edebiliyorlar. Yakın zamanda G2G geçişlerde 1 ms'ye kadar inildi. Fakat “Overdrive” teknolojisi G2G geçişi hızlandırırken aslında siyahdan beyaza geçişde pek bir gelişme sağlayamıyor. Ayrıca bu teknoloji bazı uygulamalarda özellikle tavsiye edilen (60Hz) yenileme süresinden daha hızlı çalıştırılınca görüntü bozukluklarına sebep olabiliyor.
Zıtlık oranı (Contrast ratio): Zıtlık oranı, monitörün verebildiği en parlak ve en koyu renklerin ışıma gücü (luminosity) arasındaki orandır. Bu oranın yüksek olması demek siyahların daha siyah gözükmesi demektir denebilir. Bu değer gün ışığında görüntünün kalitesini de etkiler. Yüksek ışıma gücü verebilen ekranlar gün ışında daha belirgin olurlar.
TN Film (Twisted Nematic + Film) paneller: TN Film paneller piyasada en sık kullanılan panellerdir. Düzmantık tüm alt piksellerin doğrusal sıralanmasına dayanan bu paneller, üretimleri ucuz oldukları için özellikle 15, 17 ve 19 inç monitörlerde sıklıkla kullanılırlar. Samsung, LG.Philips, AU Optronics gibi firmalar tarafından üretilen bu paneller en iyi tepki sürelerine sahip paneller olarak anılmaktalar. Fakat piksellerin dizilişi film kalitesini yeryer düşürebiliyor ayrıca gene piksellerin dizilişi görüş açısını da olumsuz etkileyebiliyor. Özellikle dikey açılardan bakılınca görüntü kararmaları görülebiliyor. 6-bit renk derinliğine sahip TN Film paneller genellikle 16.2 milyon renk verebilen bu panellerin kimi modelleri titretme (dithering) gibi tekniklerin kullanımı ile 16.7 milyon renge çıkabiliyor. Ancak 16.7 milyon rengin de verimli olduğu söylenemez.
Dikey Hizalama (Vertical Alingment, VA) Panelleri: Fujitsu tarafından 1996'da geliştirilen bu teknoloji ile üretilen paneller değşiklikler göstermekte. Önceleri düşük görüş açısına sahip panellerin bu sorunu her pikselin alanlara (domain) ayırarılması ile çözüldü.
>Multidomain VA (Çok-alanlı DH, MVA) paneller: Bu paneller, piksellerin alt alanlara ayrılması ile elde ediliyor ve TN Film panellerin dikey görüş açısı problemlerini çözerken ileride anlatacağımız IPS panelleirn de yatay görüş açısı problemini çözüyor. Fakat şu andaki TN Film ve IPS panellerden daha yüksek tepki sürelerine sahip. Bu tepki süresi birbirine yakın renk değerleri arası geçişlerde daha da artıyor. Öteyandan diğer iki paneldan daha iyi zıtlık oranınına sahip. Kısacası şu halitle MVA paneller oyunculara hitap etmiyor. Fakat MVA'nın türevleri bu sorunu da hallediyorlar.
>Premium MVA (Yükseltilmiş MVA, P-MVA) ve Süper MVA (S-MVA) paneller: iki değişik firma tarafından geliştirilen bu teknoloji, MVA panellerin G2G değerini arttıran yenileştirmeler sunuyor. Bu panellerin de tepki süresi TN Film paneller kadar olmasa da iyileştirilmiş durumda.
MVA panelleri genel olarak 8 bit renk derinliğine sahip olsalar da ucuz MVA paneller 6-bit renk derinliği ile de sunulabiliyor. Renk üretebilme yeteneği bakımından TN panellerden daha iyi olan MVA paneller, diğer panellere nazaran daha iyi siyah değeri sunuyorlar. Fakat pikselleri alanlara ayırdıklarından dolayı bakış açınızı değiştirince hafif renk bozulmaları yaşayabiliyorsunuz.
>Advanced MVA (İleri MVA, A-MVA) paneller: AU Optronics şirketinin yakın zamanda geliştirmeye başladığı bu teknoloji bakış açısının değişikliğinde renk değişimi olması problemini azaltıyor. Alanlara yarılmış pikselleri daha fazla alanlara ayırıp değişik açılardan görüşü iyileştiren bu teknoloji, daha yüksek zıtlık oranları ve 178 dereceye varan görüş açıları verebiliyor. Teknoloji şu anda sadece bazı televizyonlarda uygulandı.
Patterned Vertical Alingment (PVA, Desenli yatay hizalama) paneller: MVA'ya alternatif olarak geliştirilen bu paneller, MVA'lardan çok daha değişik teknikler kullanılarak üretiliyorlar, bu yüzden farklı bir teknoloji olarak sınıflandırılıyorlar. PVA panellerde çekirdeklerin yerleşimi MVA panellere göre daha az renk bozulması oluşturacak şekilde tasarlanmış. Fakat yine de tepki süresi olarak TN panellerin gerisindeler. Samsung'un çabaları ise bu panellerin yüksek tepki sürelerini en azından kabul edilebilir ölçüye getirmiş durumda. Zıtlık oranı bakımından iyi performans sergileyen PVA paneller genellile 8 bit renk derinliği ile sunulsa da FRC ve dithering teknikleri ile 16 bit renk derinliğine ulaşabiliyorlar.
>Super Patterned Vertical Alignment (S-PVA, Üstün-desenli yatay hizalama) paneller: Yukarıda belirttiğimiz PVA panellere Samsung'un el atması ile üretilmiş panellerdir. Samsung'un geliştirdiği overdrive teknolojisi, “Magic Speed” ile tepki süresi iyileştirilen paneller, PVA'ların bir uzantısı durumundalar. Bazı PVA panellerde overdrive kullanılsa da S-PVA panellerde bu teknoloji doğuştan geliyor. PVA panellere göre daha iyi oyun performansına sahip bu panellerde kristal hücreleri birbirine zıt iki bumerang gibi yerleştiriliyor. Böylece görüş açısı bakımından da iyileştirilmeler sağlandığı savunuluyor.
In Plane Switching (IPS, Düzlem içi anahtarlama) paneller: IPS paneller, TN panellerin iki eksik tarafını tamamlıyor: birisi görüş açısı problemi, ikincisi ise sığ renk derinliği. TN panellerde olduğu gibi kristalleri rastgele dağıtmak yerine tüm kristal parçalarını mükemmele yakın bir şekilde birbirine paralel hale getirmekle elde edilen IPS paneller, elektrik alan uygulanmadığı hallerde arkadan gelen ışığı geçirmiyor. Elektrik alan uygulanınca doksan derece dönen kristaller gelen beyaz ışığa bu oranda izin veriyorlar. Yani eğer bir piksel ölürse devamlı surette siyah gözüküyor. TN panellerde ise siyah ile beyaz arası bir renk alıyor.
Bu panellerin daha da geliştirilmiş halleri olan S-IPS (Super IPS), DD-IPS (Sual Domain IPS) ve ACE (Advanced Coplanar Electrode) paneller değişik şirketler tarafından geliştiriliyorlar. ACE panellerin üreticisi üretimi durduduğundan dolayı bu paneller piyasada pek bulunmuyor. DD-IPS paneller ise IBM ve Chi Mei Optoelectronics ortak bir girişimi ile üretiliyorlar, fakat üretilen paneller normal kullanıcının bütçesinin epey üzerindeler. Bunların yanında LG.Philips, ürettiği S-IPS paneller için İleri S-IPS (Enhanced S-IPS) terimini kullanıyor. İleri S-IPS panellerde de overdrive kullanılıyor. NEC ürettiğin yeni İleri S-IPS panellere Gelişmiş İleri S-IPS (Advanced Enhanced S-IPS) ismini vermiş. NEC'in ayrıca A-SFT, A-AFT, SA-SFT, SA-AFT kod adlı IPS sürümleri de bulunmakta, fakat bu varyasyonlar IPS'e yapılan ufak geliştirmelerden başka farklar içermiyorlar.
S-IPS paneller, özellikle LG.Philips'in arka çıkması ile piyasada kendilerine yer buldular. İlk başlarda 60ms gibi çok yüksek tepki sürelerine sahip olsalar da LG.Philips'in geliştirdiği overdrive teknolojisi olan ODC (Over Driving Circuitry) ile neredeyse TN panellerin performansına ulaştılar. Görüş açısı olarak diğer panellerden daha iyi sonuçlar veren (178/178 derece) bu paneller, çok yandan bakınca siyah bölgelerde hafif mora kaymaktan başka arıza göstermiyorlar. S-IPS panellerin gün geçtikçe iyileştirilse de kötü olan tek yanı zıtlık oranı (1:60), gün ışığında pek farkedilmese de az aydınlatılmış bir ortamda siyah alanların tam siyak değil hafif gri olduğu sezilebiliyor. Ne olursa olsun diğer üstün özellikleri ve diğer panellere göre daha iyi sonuçlar veren renk derinliği ile tasarımcıların gözdesi olan bu paneller, resim kalitesi olarak kaliteli CRT monitörlere yakın durumdalar.